Trong môi trường truyền thông số, nơi mỗi cá nhân đều có thể trở thành một “điểm chạm” với công chúng, thương hiệu cá nhân ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong năng lực nghề nghiệp. Đối với sinh viên ngành Truyền thông, việc xây dựng thương hiệu cá nhân không đơn thuần là tạo hình ảnh đẹp trên mạng xã hội, mà là quá trình nhận diện giá trị cốt lõi, phát triển năng lực, xác định vị thế và chủ động xây dựng uy tín nghề nghiệp.
Thương hiệu cá nhân là gì?
Khái niệm thương hiệu cá nhân bắt đầu được đề cập rộng rãi từ cuối thập niên 1990, nổi bật là quan điểm của Tom Peters (1997) [1] về việc quản trị mỗi cá nhân như một “thương hiệu”. Tiếp nối hướng tiếp cận này, Khedher (2014) khái niệm: “Xây dựng thương hiệu cá nhân là một quá trình có kế hoạch, trong đó cá nhân xác lập bản sắc riêng, chủ động truyền thông bản sắc đó đến nhóm công chúng mục tiêu và đánh giá tác động của nó đối với danh tiếng của mình”[2]. Tác giả đề xuất ba thành tố cốt lõi: Bản sắc thương hiệu, Định vị thương hiệu và Hình ảnh thương hiệu.
Ảnh minh họa. Nguồn: Pexels.
Như vậy, thương hiệu cá nhân không đồng nghĩa với sự nổi tiếng. Một sinh viên sở hữu hàng nghìn người theo dõi chưa chắc đã có thương hiệu nghề nghiệp mạnh. Ngược lại, một sinh viên ít tương tác trên mạng xã hội vẫn có thể được doanh nghiệp và giảng viên nhớ đến nhờ khả năng tư duy nội dung, kỹ năng tổ chức sự kiện hay năng lực sản xuất video. Giá trị cốt lõi không nằm ở câu hỏi “Có bao nhiêu người biết bạn?”, mà là “Họ biết bạn vì điều gì?”.
Tầm quan trọng trong kỷ nguyên số và AI
Đặc thù ngành Truyền thông Sáng tạo đòi hỏi người học phải chứng minh năng lực bằng sản phẩm và trải nghiệm thực tế. Một bản CV ghi “có khả năng sáng tạo” sẽ không thuyết phục bằng danh mục sản phẩm (portfolio) gồm các bài viết, video hay dự án thực chiến. Mỗi bài tập lớn, cuộc thi hay hoạt động thực tế đều là mảnh ghép hoàn thiện hồ sơ năng lực của sinh viên.
Đặc biệt trong thời đại trí tuệ nhân tạo (AI), khi công nghệ có thể khởi tạo nội dung nhanh chóng, góc nhìn cá nhân, hệ giá trị và uy tín lại trở thành yếu tố quyết định. AI có thể hỗ trợ kỹ thuật, nhưng không thể thay thế trải nghiệm sống và tư duy riêng biệt của con người.
GÓC NHÌN TỪ NGƯỜI TRONG CUỘC
Sinh viên Ndu K’Hạnh (Khoa Truyền thông Sáng tạo, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành – NTTU):
Nhiều bạn thắc mắc: Sinh viên chưa có kinh nghiệm, chưa thực tập thì lấy gì làm thương hiệu? Thực tế, thương hiệu cá nhân không bắt đầu từ sự nổi tiếng hay việc trở thành KOL. Nó bắt đầu từ cách bạn xuất hiện mỗi ngày.
Đó là khi mọi người nhớ đến bạn vì làm việc đúng thời hạn, có trách nhiệm hay sở hữu nét viết riêng. Để xây dựng thương hiệu cá nhân, sinh viên cần xác định rõ định hướng, chia sẻ kiến thức nhất quán và duy trì thái độ làm việc chuyên nghiệp. Quan trọng nhất là sự chân thành và tinh thần học hỏi, thay vì cố gắng trở thành bản sao của người khác.
Sinh viên Ndu K’Hạnh. Ảnh Khoa Truyền thông sáng tạo.
Sinh viên Đỗ Ngọc Anh (Khoa Truyền thông Sáng tạo, NTTU):
Xây dựng thương hiệu cá nhân sớm giúp sinh viên hiểu rõ điểm mạnh, điểm yếu của bản thân, từ đó tăng cơ hội thực tập và mở rộng mạng lưới kết nối. Công thức cơ bản có thể hiểu là: Thương hiệu cá nhân = Nhận diện + Thế mạnh + Giá trị tạo ra.
Các bạn sinh viên nên chủ động tích lũy sản phẩm từ các bài tập, dự án môn học, cuộc thi hay bài viết chuyên ngành trên mạng xã hội. Thương hiệu cá nhân phải được chứng minh bằng năng lực và hành động thực tế, thay vì chỉ dừng lại ở lời nói.
Sinh viên Đỗ Ngọc Anh (thứ 2, từ phải qua). Ảnh Khoa Truyền thông sáng tạo.
Làm thế nào để bắt đầu?
Hành trình xây dựng thương hiệu cá nhân không cần đợi đến năm cuối, mà có thể bắt đầu ngay từ những việc đơn giản:
– Xác định định hướng: Tìm ra lĩnh vực bản thân muốn gắn bó và theo đuổi.
– Tích lũy sản phẩm: Đóng gói các bài tập, dự án học tập thành một portfolio chỉn chu.
– Chia sẻ giá trị: Truyền tải hành trình học tập một cách chân thực trên các nền tảng phù hợp.
Mạng xã hội chỉ là công cụ truyền thông; sản phẩm và năng lực mới là nền tảng cốt lõi. Với sinh viên Truyền thông Sáng tạo, đây là quá trình chuyển đổi từ vị thế “người đang học truyền thông” sang “người làm truyền thông có dấu ấn riêng” – một hành trình để được ghi nhận đúng với giá trị thực của bản thân.
ThS. Nguyễn Thị Xuân Lộc
Tài liệu tham khảo:
[1] Peters, T. (1997), ‘The Brand Called You’, Fast Company, Issue 10, p. 83.
[2] Khedher, M. (2014), ‘Personal Branding Phenomenon’, International Journal of Information, Business and Management, 6(2), pp. 29-40.
